mihanwebhost mihanwebhost
کد خبر : 273
تاریخ انتشار : پنج شنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۷ - ۱۹:۰۷
13 بازدید

زیوان ،یا تنگ ارم ؟

تنگ اِرم موقعیت سیاسی: شهر نوبنیاد تنگ‌اِرَم مرکز بخش ارم شهرستان دشتستان می‌باشد. بر اساس تصویب‌نامه شماره ۱۷۳۰۷ مورخ ۱۴ تیرماه ۱۳۸۳ هیات وزیران، روستای تنگ‌ارم مرکز بخش ارم از توابع شهرستان دشتستان به شهر تنگ‌ارم تبدیل شد. کد تقسیماتی این شهر ۷۰۹۵۳ می‌باشد. وجه تسمیه: نام آن در قدیم تنگ‌ رم یا تنگ‌ رم ‌دیوان بوده و از نام تنگه‌ای در غرب شهرک اسلامی […]

تنگ اِرم
موقعیت سیاسی: شهر نوبنیاد تنگ‌اِرَم مرکز بخش ارم شهرستان دشتستان می‌باشد.

بر اساس تصویب‌نامه شماره ۱۷۳۰۷ مورخ ۱۴ تیرماه ۱۳۸۳ هیات وزیران، روستای تنگ‌ارم مرکز بخش ارم از توابع شهرستان دشتستان به شهر تنگ‌ارم تبدیل شد. کد تقسیماتی این شهر ۷۰۹۵۳ می‌باشد.

وجه تسمیه: نام آن در قدیم تنگ‌ رم یا تنگ‌ رم ‌دیوان بوده و از نام تنگه‌ای در غرب شهرک اسلامی «رم‌زیوان» اخذ شده است. شهر «رم‌دیوان» در گذشته آباد و زیبا بوده و نام آن در ردیف شهرک‌های ایالت فارس در روزگار قاجاریه ثبت شده است.
«رم» به معنای شهر و آبادی و دهکده بوده و در پیشوند نام واژه برخی از روستاهای کوچک فارس، بارها و بارها مورد استفاده واقع شده است.
محمدجعفر حقایق‌نگار خورموجی (۱۲۳۵-۱۳۰۱ ق)، محقق و مورخ عصر ناصری، نام این روستا را به شکل تنگ‌رم ثبت کرده و آن را از بلوک دشتی دانسته است. (رستگار، ۱۳۹۲: صص ۳۶۸-۳۶۹).
فارس‌نامه ناصری در مورد تنگ‌ارم چنین نوشته: « تنگ‌ارم یکی از بلوک نه گانه دشتی بوده و حدود دشتی از گاوبندی تا این دیار کشیده می‌شد».
واژه تنگ‌ارم از دو جزء تشکیل شده است: ←   تنگ (اسم) + اِرم (اسم). در فرهنگ معاصر فارسی امروز در مورد واژه تنگ این طورآمده است: « تنگ: اسم دره‌ی باریک و ژرف». (صدری‌افشار، ۱۳۸۱: ۳۹۸).
تنگ ارم در اصل تنگ‌رم یا تنگ رام می‌باشد؛ رام اسم یک واحد ارتشی بوده است. عده‌ای هم می‌گویند: تنگ‌ارم؛ همان ارم شداد می‌باشد. نام تنگ ارم اول با عین نوشته می‌شد که بعد‌ها تغیر یافت. تنگ‌ارم؛ اول تنگ‌ارم و سپس تنگ‌رحم و بعد تنگ‌رم و در آخر به تنگ‌ارم اشتهار یافته است و رام، نام سپاهی بزرگ در زمان ساسانیان بود؛ هرچند در فرهنگ اوستایی به نام جای آباد و خرم اطلاق می‌شود.

خانه‌های باستانی به جامانده از روزگاران پیش، جدول‌های کنده شده آب در دل کوهستان‌ها، قنات‌های متعدد و فراوان، خرابه‌های شهری آباد به نام رم‌زیوان، وجود دو آتشکده، برج‌های نگهبانی، همه حکایت از شهری آباد دارند که روزگاری دژی تسخیرناپذیر بود. ما از روزگاری صحبت می‌کنیم که تنگ ‌ارم در ردیف شهرهای زور و بیشابور بود و تعداد بیست‌هزار سوار مسلح داشته است و حراست و پاسداری از بزرگ‌ ترین راه ارتباطی شوش به تخت‌جمشید و پاسارگاد یکی از وظایف خطیر و مهم آنان بوده است.
از این واحد نظامی در جنگِ اعراب بسیار استفاده شده است. افرادی شجاع و دارای خصیصه ذاتی فراوان بوده‌اند و تاکتیک‌های نظامی را به درستی انجام می‌داده‌اند. کینه آنها در دل جنگ‌آوران عرب باقی ماند تا اینکه سپاه سعد، تنگ‌ارم را پس از ماه‌ها ایستادگی و تلاش فتح کرد و بر اثر همان کینه ذاتی قدیم که از سواران این خطه در دل اعراب باقی مانده بود، این شهر و دژ او را با خاک یکسان کردند؛  به طوری که در محدوده‌ی تنگ ارم یا رم زیوان قدیم علاوه بر انسان‌ها، حتی جانوری یا چهار پایی هم باقی نگذاشتند! علاوه بر خراب کردن و سوختن کتاب‌ها، مردان عمر سعد، هر چه قنات در این دیار بود را هم به کلی تخریب نمودند؛ به طوری که این شهر و قنات‌های آن به صورت ویرانه‌ای در آمد و تاکنون هم قنات‌ها خراب باقی مانده است.
در زمان ساسانیان یا شاید پیش از آن، از منطقه‌ای به نام «کت‌خوش» جدولی تقریبا چهل سانتی، جهت انتقال آب به تنگ‌ارم کشیده شد که طول این جدول نزدیک به شش کیلومتر می‌باشد و هنوز بقایای این جدول چندین کیلومتری در دل کوهستان غرب تنگ ارم مشهود است. حتی کاخی بزرگ که در دل آن کاخ باشکوه، استخری قرار دارد، در غرب تنگ‌ارم موجود است که از عهد ساسانی به جای مانده است.
تنگ‌ارم برای قرن‌ها از سکنه خالی ماند و می‌شود گفت، این خطه فقط به عنوان قشلاق ترکان فارس‌میدان و سایر تیره‌های ترک بود تا اینکه اولین ساکنان آن در زمان نادر شاهِ افشار که همان ایل زنگنه می‌باشند، به این منطقه آمدند و ساکن شدند و از آن روزگار تاکنون عمران و آبادی در این دیار رونق گرفت؛ هر چند وقوع امراضی همچون طاعون، وبا، آزار و… در کم شدن جمعیت این شهر بی‌تاثیر نبوده است، اما شدید‌ترین ضربه‌ای که بر پیکر تنگ‌ارم وارد گشت و آن را از صفحه روزگار پاک نمود، حمله اعراب بود!
نادر شاه در حدود دویست و هشتاد سال پیش، دو ایل بزرگ را از کرمانشاه به دشتستان تبعید کرد. علت تبعید، ندادن مالیات و تمرد از حکومت مرکزی بود. این دو ایل در روستاهای بنداروز وگلنگونِ دشتستان ساکن شدند و درهمان جا گرمای جنوب را تحمل کردند تا اینکه نادر کشته شد! سپس به تنگ ارم کوچ کردند؛ البته قبل از مهاجرت این دو ایل به تنگ‌ارم طایفه ای به نام کولی‌خانی در تنگ‌ارم ساکن بودند که امروزه اکثر آنها از میان رفته‌اند.

منبع :فکر شهر – امراله کافی نژاد

به این پست امتیاز دهید.
Rate this post
منابع : ناموجود
نویسندگان : ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.


mihanwebhost mihanwebhost mihanwebhost